Bréf

Vísað er til kvörtunar þinnar 30. mars sl. sem beinist að dómsmálaráðuneytinu og lýtur að úrskurði þess 21. janúar sl. í máli nr. [...]. Með úrskurðinum var staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar 21. ágúst 2025 um að synja umsókn þinni um íslenskan ríkisborgararétt. Byggðist sú ákvörðun á því að þú uppfylltir ekki skilyrði 6. töluliðar 1. mgr. 9. gr. laga nr. 100/1952, um íslenskan ríkisborgarrétt, og að sá biðtími sem mælt væri fyrir um í  9. gr. a. laganna væri ekki liðinn. Í kvörtuninni er þess óskað að málið verði metið með tilliti til sérstakra aðstæðna þinna, langvarandi búsetu þinnar á Íslandi og mannúðarsjónarmiða.

Um íslenskan ríkisborgararétt og skilyrði fyrir veitingu hans með stjórnvaldsákvörðun er fjallað í lögum nr. 100/1952, sbr. einkum III. kafla laganna. Samkvæmt 1. mgr. 7. gr. laga nr. 100/1952 er Útlendingastofnun heimilt, að fenginni umsögn lögreglu, að veita íslenskan ríkisborgararétt samkvæmt umsókn sem borin er fram af umsækjanda sjálfum eða forsjármönnum hans hafi hann ekki náð 18 ára aldri, enda fullnægi hann skilyrðum 8. og 9. gr. laganna. Er sú heimild Útlendingastofnunar samkvæmt ákvæðum kaflans bundin við þau mál þar sem vafalaust er að umsækjandi uppfylli lögmælt skilyrði, sbr. 1. málslið 2. mgr. 7. gr. sömu laga.

Umsækjandi um íslenskan ríkisborgararétt samkvæmt 7. gr. laga nr. 100/1952 þarf samkvæmt  framangreindu að uppfylla eitt af þeim sjö skilyrðum sem er að finna í 1. mgr. 8. gr. laganna en auk þess þarf öllum skilyrðum 1. mgr. 9. gr. þeirra að vera fullnægt. Samkvæmt 6. tölulið 1. mgr. 9. gr. er það gert að skilyrði að umsækjandi hafi ekki, hérlendis eða erlendis, sætt sektum eða fangelsisrefsingu eða eigi ólokið máli í refsivörslukerfinu þar sem hann er grunaður eða sakaður um refsiverða háttsemi samkvæmt íslenskum lögum. Frá þessu má þó víkja að liðnum biðtíma sem greinir í 9. gr. a. laganna. Í þeirri grein er kveðið á um að hafi umsækjandi sætt sektum eða fangelsisrefsingu sé heimilt að víkja frá skilyrðum 6. töluliðar 1. mgr. 9. gr. að liðnum biðtíma sem greinir í meðfylgjandi töflu, ef sekt hefur verið greidd að fullu eða refsing fullnustuð með öðrum hætti og aðrar upplýsingar um umsækjanda mæli ekki gegn því. Í umræddri töflu kemur meðal annars fram að ef um er að ræða fangelsisrefsingu sem nemi allt að 60 dögum sé biðtíminn sex ár frá því að refsing var afplánuð eða frá veitingu reynslulausnar.

Í samræmi við 1. mgr. 7. gr. laga nr. 100/1952 aflaði Útlendingastofnun umsagnar lögreglu við meðferð málsins. Í umsögninni kemur fram að þú hafir verið dæmdur til 30 daga fangelsisvistar með dómi Héraðsdóms Reykjaness [...] 2019, sem hafi verið afplánuð með samfélagsþjónustu sem lokið hafi 15. maí 2021. Er í úrskurði dómsmálaráðuneytisins lagt til grundvallar að sá biðtími sem mælt sé fyrir um í 9. gr. a. laga nr. 100/1952  verði ekki liðinn fyrr en 15. maí 2027 og af þeim sökum séu ekki uppfyllt skilyrði fyrir veitingu íslensks ríkisborgararéttar þér til handa.

Með lögum nr. 100/1952 hefur það verið gert að skilyrði fyrir veitingu íslensks ríkisborgararéttar með stjórnvaldsákvörðun að umsækjandi hafi ekki sætt fangelsisrefsingu og er Útlendingastofnun heimilt að víkja frá því skilyrði að liðnum þeim biðtíma sem mælt er fyrir um í 9. gr. a. laganna. Er Útlendingastofnun ekki falið frjálst mat á því hversu langur slíkur biðtími eigi að vera í hverju tilviki, heldur er hann fastmótaður og fer lengd hans eftir fjárhæð sektar eða lengd fangelsisrefsingar. Af lögunum leiðir jafnframt að Útlendingastofnun er ekki heimilt að víkja frá því skilyrði á grundvelli þeirra ástæðna sem vísað er til í kvörtuninni. Þar sem óumdeilt er að umræddur biðtími er ekki liðinn í þínu tilviki tel ég ekki efni til að gera athugasemdir við þá niðurstöðu dómsmálaráðuneytisins að staðfesta ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja umsókn þinni um íslenskan ríkisborgararétt.

Með vísan til framangreinds er athugun minni á kvörtunni lokið, sbr. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997.