Börn. Barnaverndarmál. Tafir hjá stjórnvaldi á afgreiðslu máls.

(Mál nr. 296/2026)

A kvartaði yfir töfum Barnaverndar Reykjavíkur á afgreiðslu erindis.

Umboðsmaður taldi að ekki hefði enn orðið slíkur dráttur á svörum Barnaverndar að tilefni væri til þess að beina fyrirspurn þangað um hvað liði meðferð og afgreiðslu erindisins.

   

Umboðsmaður lauk málinu með bréfi 27. maí 2026.

   

  

Vísað er til kvörtunar þinnar 21. apríl sl. sem virðist einkum lúta að töfum Barnaverndar Reykjavíkur á svörum við erindi þínu vegna barnabarns þíns en í erindinu óskar þú upplýsinga um dvalarstað hans. Samkvæmt tölvupóstsamskiptum sem fylgdu kvörtuninni var erindinu fyrst beint til Barnaverndar með tölvupósti 15. apríl sl. og síðar ítrekað 21. apríl. Þá liggur jafnframt fyrir í málinu bréf frá þér til Barnaverndar Reykjavíkur frá 11. maí sl. þar sem þú kemur meðal annars á framfæri kvörtun vegna tafa á viðbrögðum Barnaverndar og ítrekar á ný afgreiðslu erindisins. Í bréfinu kemur auk þess fram að þú hafir formlega sótt um umgengnisrétt við barnið hjá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu.

Í tilefni af kvörtuninni er rétt að geta þess að almennt er ekki gert ráð fyrir því að umboðsmaður hafi afskipti af máli fyrr en stjórnvöld, þar með talin æðri stjórnvöld, hafa lokið umfjöllun sinni um það, sbr. 3. mgr. 6. gr. laga nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis. Þegar umboðsmanni berast kvartanir vegna tafa á afgreiðslu mála og fyrir liggur að mál hefur verið til meðferðar í nokkurn tíma og sá sem í hlut á hefur ítrekað erindi sitt hefur, þrátt fyrir áðurnefnda reglu, verið farin sú leið að spyrjast fyrir um hjá stjórnvaldinu hvað líði afgreiðslu viðkomandi máls. Þetta hefur ekki síst verið gert til þess að greiða fyrir því að borgararnir fái sem fyrst úrlausn sinna mála enda hefur reyndin í flestum tilvikum verið sú að stjórnvaldið hefur brugðist við og afgreitt málið eða gefið skýringar á því hvað hafi valdið töfunum og hvenær ákvörðunar megi vænta í því. Í þessum tilvikum lýkur umboðsmaður þá athugun sinni á málinu.

Stjórnvöldum ber almennt að svara erindum sem þeim berast án ástæðulausra tafa, sbr. eftir atvikum meginreglu 1. mgr. 9. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Það hvort um óeðlilegan drátt hafi verið að ræða á að stjórnvald bregðist við erindi er því byggt á mati hverju sinni þar sem líta verður meðal annars til efnis viðkomandi erindis og þeirra málsmeðferðarreglna sem stjórnvöldum ber að fylgja við afgreiðslu þess. Ég tel að ekki hafi enn orðið slíkur dráttur á svörum Barnaverndar Reykjavíkur við erindum þínum frá 15. apríl og 11. maí sl., að tilefni sé til að ég beini fyrirspurn til Barnaverndar um hvað líði meðferð og afgreiðslu þeirra. Ég tek þó fram að þú getur leitað til umboðsmanns á nýjan leik verði óhæfilegur dráttur á afgreiðslunni.

Þá bendi ég einnig á þann möguleika, hafir þú athugasemdir við meðferð og afgreiðslu málsins af hálfu Barnaverndar, að þér kann að vera fært að bera þær undir Gæða- og eftirlitsstofnun velferðarmála, en samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 13. gr. laga nr. 88/2021 um stofnunina tekur hún við ábendingum um þjónustu undir eftirliti hennar sem er ekki í samræmi við gæðaviðmið eða ákvæði laga, reglugerða, reglna, samninga og leiðbeininga. Ég tek þó fram að með þessum leiðbeiningum hef ég enga afstöðu tekið til þess hvaða meðferð og afgreiðslu slíkt erindi ætti að hljóta af hálfu stofnunarinnar.

Með hliðsjón af framangreindu lýk ég athugun minni á kvörtun þinni, sbr. 1. mgr. 10. gr. laga nr. 85/1997.