Umboðsmaður tók málshraða úrskurðarnefndar um upplýsingamál til athugunar að eigin frumkvæði í kjölfar ábendinga og kvartana um tafir við afgreiðslu mála hjá nefndinni.
Í skýringum forsætisráðuneytisins til umboðsmanns kom meðal annars fram að til betri vegar horfði varðandi málsmeðferðartíma og að fyrir dyrum stæðu frekari aðgerðir, sem að mati ráðuneytisins væru til þess fallnar að styrkja við starf nefndarinnar. Einkum með vísan til framanlýstra skýringa ráðuneytisins ákvað umboðsmaður að láta athugun málsins lokið að sinni.
Umboðsmaður tók þó fram að áfram yrði fylgst með málsmeðferðartíma hjá úrskurðarnefndinni og yrði hann tekinn til athugunar að nýju ef tilefni þætti til.
Umboðsmaður lauk málinu með bréfi til forsætisráðuneytisins 30. janúar 2026.
Hér með tilkynnist að umboðsmaður Alþingis hefur lokið athugun sinni á málsmeðferðartíma úrskurðarnefndar um upplýsingamál. Upphaf athugunarinnar má rekja til þess að kvartanir og ábendingar bárust umboðsmanni um að afgreiðsla mála hjá nefndinni drægist í ákveðnum tilfellum úr hömlu.
Af þessu tilefni var forsætisráðuneytinu ritað bréf 17. nóvember 2025 þar sem raktar voru fyrri athugunir umboðsmanns á málsmeðferðartíma nefndarinnar. Þá var þess óskað að ráðuneytið veitti upplýsingar um hvort málsmeðferðartími nefndarinnar hefði verið til skoðunar hjá ráðuneytinu og hvort gripið hefði verið til einhverra aðgerða til að hraða málsmeðferð og, ef svo væri, þá hverra. Jafnframt var óskað upplýsinga um hvort einhverjar slíkar aðgerðir væru fyrirhugaðar.
Svar forsætisráðuneytisins barst 22. desember 2025. Í því kom meðal annars fram að starfsaðstæður nefndarinnar og afgreiðslutími hefðu verið til skoðunar hjá ráðuneytinu, meðal annars í tilefni fyrri athugana umboðsmanns. Upplýst var um að nú störfuðu tveir sérfræðingar í fullu starfi fyrir úrskurðarnefndina en það væri aukning frá því sem áður hefði verið. Þar að auki hafi nefndin aðgang að annarri lögfræðilegri aðstoð við samningu úrskurða. Til viðbótar við þetta telji ráðuneytið mikilvægt að tryggja festu og samfellu í störfum nefndarinnar til lengri tíma. Það megi gera til dæmis með því að styðja nefndina um eflingu gæðastarfs með aukinni skrásetningu verkferla.
Fram kemur í svari ráðuneytisins að það telji að mælanlegur árangur hafi náðst af aðgerðum síðustu missera en þegar svarið var skrifað hafi nefndin kveðið upp 93 úrskurði á árinu 2025 samanborið við 70 árið á undan. Þá sé meðalmálsmeðferðartími frá kæru til úrskurðar 201 dagur árið 2025 og sé það styttri tími en áður, auk þess sem nefndin telji raunhæft að á vormánuðum muni eldri kærumálum að óbreyttu fækka töluvert. Að endingu upplýsti ráðuneytið að það telji að fyrirhugað nefndahús verði til þess að bæta enn frekar starfsaðstæður nefndarinnar. Áfram verði fylgst með stöðu mála hjá úrskurðarnefndinni og gripið til aðgerða ef þess gerist þörf.
Í ljósi þeirra upplýsinga sem fram koma í svari forsætisráðuneytisins tel ég ekki tilefni til að halda athugun málsins áfram. Í því tilliti er einkum litið til þess að samkvæmt svörum ráðuneytisins virðist horfa til betri vegar varðandi málsmeðferðartíma úrskurðarnefndarinnar í kjölfar aðgerða þess til að styðja við hana. Er jafnframt litið til þess að fyrir dyrum standa frekari aðgerðir af hálfu ráðuneytisins, sem að mati þess muni enn frekar gera nefndinni kleift að sinna lögbundnu hlutverki sínu með fullnægjandi hætti.
Þrátt fyrir framangreint skal tekið fram að áfram verður fylgst með málsmeðferðartíma úrskurðarnefndar um upplýsingamál, meðal annars með hliðsjón af kvörtunum og ábendingum sem kunna að berast þar að lútandi, og taka hann til athugunar á nýjan leik ef ástæða þykir til.